Spor Hakemi Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları

Spor ve Rekreasyon #Spor ve Rekreasyon #spor

Spor Hakemi nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Spor ve Rekreasyon sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.

Spor Hakemi Nedir?

Spor karşılaşmalarını, uluslararası kurallara uygun bir şekilde yetki ve otoritesini kullanarak yöneten, denetleyen kişidir. (Hakemler spor karşılaşmalarının türüne göre isimlendirilirler. Örneğin futbol hakemi, basketbol hakemi, voleybol hakemi, güreş hakemi, tenis hakemi gibi. Ayrıca hakemler aldıkları görevlere göre de değişik adlarla anılırlar. Bu adlardan bazıları şunlardır; orta hakem, baş hakem, yan hakem, yardımcı hakem, masa hakemi, minder hakemi, puanlama hakemi, yedek hakem, 1., 2., 3., 4. hakemler gibi).

Spor Hakemi Ne İş Yapar? Görevleri

Spor Hakemi mesleğinin temel görevleri şunlardır:

Spor hakemi bir spor dalında eğitim alarak uzmanlaşır ve sadece o spor dalında
görev alırlar.
Bir spor karşılaşması için görevlendirilen hakem;
İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak;
İş organizasyonu yapar,
Spor karşılaşmalarına çıkacak sporcular, teknik adamlar, antrenörler ve diğer
görevlilerin isim listelerini, giriş kartlarını, lisanslarını ve gerekli vizelerin,
mühürlerin bulunup bulunmadığını kontrol eder,
Puan cetveli raporlarını, yönetilecek karşılaşma sayısını, bazı spor dallarında
sporcu kilolarını, yaşlarını ve buna benzer diğer dokümanları inceler, eksik ya
da yanlışlıkları rapor eder ve ilgili kişilere iletir,
Spor karşılaşmalarında görev yapacak sağlık personelinin ve diğer görevli
personelin olup olmadığını kontrol eder,
Karşılaşma başlamadan önce varsa yardımcıları ve diğer görevlilerle beraber
sporcuları, oyun alanını, kullanılacak malzemeleri (sporcu ayakkabıları,
formalar, toplar, kale, pota ve diğer fileleri, eldivenleri, minderleri) kontrol
ederek ölçü ve standartların uluslararası kurallara uygun olup olmadığını
belirler,
Görevlilerin dışındaki kişilerin oyun alanının dışına çıkartılmasını sağlar,
Karşılaşmaları başlatmak üzere takımları veya oyuncuyu oyun alanına çağırır;
kura atışı ile köşe, kulvar, saha, kale, oyuna başlayacak takımı, sporcuyu
belirler; takımları sayar; son kontrolleri yapar; kronometre ve saat kontrolü
yapar; varsa yardımcıları ile mutabakatı sağlar; düdük, başlama silahı, gong
veya başka şekillerde karşılaşmaları başlatır,
Spor karşılaşmasının başlaması veya başladıktan sonra devam etmesini
sağlar;
Sporcu sağlığı, hava şartları, seyirci taşkınlığı gibi olağanüstü sebeplerden
uygun koşullar sağlanmamışsa oyunu başlatmaz, tatil eder veya oynanıyorsa
iptal eder. Bu gibi durumları rapor ederek yetkili makamlara iletir,
A- GÖREVLER
Spor karşılaşmaları süresince uluslararası spor kurallarını tarafsızca uygular;
oyunun centilmence, kuralları içinde oynanmasını sağlar; bunlara aykırı
davranışlar için gerekirse oyunu durdurur, uyarılarını yapar veya çeşitli
şekillerde cezalandırır. Verilen cezalar ve uyarılar spor türlerine göre
değişiklik gösterir. Örneğin futbolda sarı kart veya kırmızı kart gösterilir;
güreşte ihtar verilir; basketbol da teknik faul verilir; hentbolda cezalı
sporcular belli sürelerle oyun dışı bırakılır,
Hakemler karşılaşma türüne göre süreleri, skorları, puanları, sayıları, verilen
cezaların kaydedilmesini sağlar; karşılaşmaları belli süreler veya sayı limiti
içinde, zaman kayıplarını da dâhil ederek yönetir ve bitirirler. Bazı
karşılaşmalar süre ile (futbol 90 dk.), bazıları ise sayı ile (voleybol da bir set
25 sayıdır) oynanır. Bazıların da ise zamanla ve birbirleriyle yarışırlar, önce
gelen veya en fazla puanı alan oyunu kazanır (atletizm de olduğu gibi),
Hakemler müsabaka sonunda, karşılaşma ile ilgili tüm sonuçları, gelişmeleri,
tespit ettiği olayları, düzensizlikleri geniş olarak belirten bir rapor düzenler;
bu raporları ilgili federasyona ve yetkili makamlara sunar,
Hakemlerin spor karşılaşmasındaki etkinlikleri spor türlerine göre değişiklik
gösterir. Bazı spor dallarında çok etkin rol oynarken (örneğin futbol, voleybol,
hentbol, basketbol vb.), bazılarında ise spor türüne ve teknolojik gelişmelere
paralel olarak etkiler azdır. Bu spor türlerinde sadece gözlem ve denetim,
bazılarında sadece puanlama yaparlar (örneğin atletizm dalları, yüzme, halter,
buz pateni vb.),
Hakemler görev alanları ile ilgili uluslararası spor kurallarını ve yapılan
değişiklikleri, alanlarındaki gelişmeleri takip eder,
Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.

Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar

Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:

Antrenman yapmak için eşofman ve spor ayakkabısı,
Sporcuların forma ve şortlarından ayırt edilebilecek, farklı renklerde formalar,
şortlar, tişörtler, pantolonlar, gömlekler vb. giysiler,
Karşılaşmanın türüne göre uygun ayakkabılar,
Karşılaşma süresinin tutulduğu özel saatler, kronometreler, düdükler,
başlatma tabancası, gong, puan ve sayı tabloları, skorboardlar ve diğer
elektronik cihazlar,
Kırtasiye malzemeleri (kâğıt, kalem, defter vb.), rapor tutanakları,
Spor türüne göre cezalandırma kartları (sarı, kırmızı), uyarı bayrakları,
flamalar, uyarı için gong sesleri vb.

Spor Hakemi Olmak İçin Gereken Özellikler

Spor Hakemi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:

Hakemlik mesleği otoriter, sorumluluk sahibi, kararlı, tarafsız ve dürüst
davranışlara sahip, güvenilir kişiler için uygundur.
Spor karşılaşmalarının sonucu çoğunlukla, hakemlerin vereceği karara, tutum ve
davranışlarına bağlıdır. Bu nedenle,
Üst düzeyde dikkat, çabukluk, doğruluk, kesin ve isabetli karar verebilen,
Çoğunlukla stres ve seyirci baskısı altında görev yapabilen
kişiler olması gerekmektedir.

Spor Hakemi Çalışma Ortamı ve Koşulları

Çalışma ortamı ve koşulları hakemlerin görev yaptıkları ortam ve koşullar spor türüne göre çok farklılık göstermektedir. Hakemler spor türüne göre; Spor türüne göre açık veya kapalı sahalarda, stadyumlarda; toprak veya çim sahalarda, kapalı spor alanlarında, özel yapılmış spor alanlarında görev yaparlar. Çeşitli olumsuz şartlarda (kar, yağmur, soğuk, sıcak gibi olumsuz şartlarda, gürültülü ortamlar) çalışabilirler, Çalışmalar sırasında yaptıkları fiziksel hareketlerden dolayı ayak ve kollarda burkulma, kırılma, incinme gibi sakatlıklar olabilir, Meslek genelde ayakta yürütülür ve yorucudur, Meslektaşlar, sporcular, antrenörler, teknik direktörler, seyirciler, federasyon yetkilileri, hakem komiteleri ve benzer kuruluşlarla iletişim içindedirler, Çalışma zamanları spor türüne göre değişiklik göstermektedir. Gece aydınlatılmış sahalarda, gündüz ise haftanın değişik günlerinde ve yılın değişik aylarında görev yapabilirler. Son yıllardaki teknolojik gelişmelere paralel olarak bazı spor dallarında hakemlerin yükü hafifletilmiştir. Atletizm gibi branşlarda bilgisayarlı denetim sistemleri hakemlere büyük kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca, hakemler meslekleri gereği sık sık seyahat etmek zorundadırlar.

Spor Hakemi Eğitimi: Nasıl Spor Hakemi Olunur?

VERİLDİĞİ YERLER

Meslek eğitimi; spor federasyonlarına bağlı, merkez hakem kurullarının yönetiminde, ihtiyaç belirtilen illerin, Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri bünyesinde açılan “Aday Hakem” kurslarında verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE

GİRİŞ KOŞULLARI

Aday hakem olmak isteyenlerde aranan özellikler şunlardır: TC vatandaşı olmak, Hakemlik yapmaya engel bir sağlık sorunu olmadığını belgeleyen sağlık kurulu raporu almak, İyi ahlak ve dürüst kişiliğe sahip olmak, En az 18- yaşında olmak, En az lise veya dengi okul mezunu olmak, Sabıkası olmamak, Spor kulüplerinde görevli olmamak, antrenör, menajer, teknik direktör, lisanslı ve faal sporcu olmamak, Geçimini sağlayacak bir işi olmak gerekmektedir. Aday hakem kurslarına katılmak için ön sınav yapılmaktadır. Sporla ilgili olanlar ve daha önce spor yapmış olanlar eğitimde ve eğitim sonrası görevlerde daha başarılı olabilirler.

EĞİTİMİN SÜRESİ

VE İÇERİĞİ

Aday hakem kursları, ortalama 10 gün süreli olup, günde ortalama 2 saat ders verilir. Kurs süresince uluslararası oyun kuralları, uygulamalı ve teorik olarak öğretilir. Kurs bitiminde kursiyer, yazılı, sözlü ve kondisyon (aletli denemeler) testlerine tabi tutulur. Her spor dalı için ilgili federasyonca farklı değerlendirmelerin yapılabileceği için başvuruların ilgili federasyonlarla koordineli bir şekilde alınması gerekmektedir.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN

BELGE-DİPLOMA

Eğitim sonunda başarılı olanlar “Aday Hakem” olurlar. Aday hakemler, en az 1 yıl, en çok 2 yıl İl Hakem Kurulları denetiminde görev alarak “İl Hakemliği” ne hak kazanırlar ve “Hakemlik Lisansı” alırlar.

Spor Hakemi İş İmkanları ve Çalışma Alanları

Hakemler çeşitli spor oyunlarında görevlendirilirler. Minikler, yıldızlar, gençler, büyükler arası, okullar arası, kulüpler arası, resmi ya da özel karşılaşmalarda görev alabilirler. Çeşitli özel ve resmi turnuvalarda, amatör ve profesyonel liglerde, uluslararası düzeyde oynanan özel ve resmi karşılaşmalarda da görev alabilmektedirler. Günümüzde spora olan ilginin artması ile hakemlik mesleği de cazip ve aranan bir meslek haline gelmiştir.

Spor Hakemi alanında güncel iş ilanlarını görmek için Spor Hakemi iş ilanları sayfamızı ziyaret edebilir veya İŞKUR iş ilanları listesine göz atabilirsiniz.

Spor Hakemi Maaş ve Kazanç Durumu

Aday hakemlik kursları ücretsiz olduğu gibi, eğitim süresince herhangi bir kazanç da söz konusu değildir. EĞİTİM SONRASI Aday hakem olanlar, adaylık süresince görev aldıkları karşılaşmalarda cüzi miktarda ücret alırlar. İl hakemliğine hak kazananların ücretleri, görev aldıkları karşılaşmaların ve aldıkları görevin türüne göre farklılık göstermektedir. Hakem olmak isteyenlerde aranan, geçimini sağlayacak bir mesleğinin olması şartı, hakemlik mesleğinin tek başına geçim sağlamaya yetmeyeceği, ikinci bir yan meslek olarak yapılacağını göstermektedir. Zaten hakemlik mesleği de fazla bir zaman ve uğraş gerektirmemektedir. Daha çok ikinci bir meslek ya da hobi olarak yapılabilir. Günümüzde, üst klasmanlarda ve profesyonel liglerde görev alan ve uluslararası karşılaşmaları yöneten hakemler dolgun ücretler almaktadırlar. Hakemlik başka meslek gruplarındaki insanlar tarafından ilgili spor dalında fahri olarak yapılmakta ve ödenen ücretler ise bir kazanç temin edilecek düzeyde olmamaktadır.

Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.

Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları

Hakemlerin yükselmeleri, spor federasyonlarının merkez hakem kurullarınca belirleme ve değerlendirme sınavları ile olur. Bu sınavlar her yıl Haziran-Eylül ayları arasında merkez hakem kurulları tarafından tespit edilen yer ve tarihlerde kondisyon testleri, yazılı sınav ve mülakat şeklinde yapılır. Sınavda başarılı olanlar; İl hakemi olarak en az 3 yıl görev yapmış hakemler yan klasmana, Yan klasmanda en az 3 yıl görev yapmış hakemler C klasmanına, C klasmanında en az 3 yıl görev yapmış hakemler B klasmanına, B klasmanında en az 3 yıl görev yapmış hakemler A klasmanına, A, B, C klasman hakemi olarak 3 yıl başarılı görev yaparak yerini koruyan hakemler, “milli hakem” olarak görev alabilirler. Ayrıca başarılı hakemler; uluslararası spor karşılaşmalarını yönetebilir, uluslararası spor kuruluşlarının üyesi olabilirler. Örneğin futbolda, A klasmanında en az 2 yıl bulunma başarısını gösteren 43 yaşını geçmemiş, yabancı dil bilen hakemler Uluslararası Futbol Federasyonu (FİFA) Hakemliğine aday olabilirler. Merkez hakem kurulunca düzenlenen, eğitim ve gelişim seminerleri ile hakemler mesleki bilgilerini geliştirebilirler. Her spor dalının ilgili federasyonu tarafından farklı değerlendirmelerin yapılabileceği ve bu nedenle başvuruların ilgili federasyonlarla koordine bir şekilde yapılması gerekmektedir.

Spor Hakemi ile Benzer Meslekler

Spor Hakemi mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:

Beden eğitimi öğretmeni, Antrenör, Teknik direktör

Spor Hakemi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Spor Hakemi nedir?

Spor Hakemi iş imkanları nasıl?

Spor Hakemi nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?

VERİLDİĞİ YERLER Meslek eğitimi; spor federasyonlarına bağlı, merkez hakem kurullarının yönetiminde, ihtiyaç belirtilen illerin, Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri bünyesinde açılan “Aday Hakem” kurslarında verilmektedir. MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI Aday hakem olmak isteyenlerd…

Spor Hakemi maaşı ne kadar?

📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr