Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Mühendislik sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Nedir?

Matbaada yapılacak basım işini tasarlayan ve basım işini son aşamasına kadar yürüten kişidir.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Ne İş Yapar? Görevleri

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri mesleğinin temel görevleri şunlardır:

• İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine,
• mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak, basım işiyle uğraşanların
• işyerlerinde yaptıkları işler 3 aşamada gerçekleşir. Bunlar;
• Basım öncesi,
• Basım,
• Basım sonrası.
• Basım öncesinde ve basımda yapılacak iş ve görevler, kullanılacak baskı tekniğine
• göre de farklılıklar göstermektedir. Bu baskı teknikleri aşağıda açıklanmıştır.
• İş organizasyonu yapar.
• Tipo (Yüksek) Baskı:
• Baskı kalıbında görüntüyü yansıtacak yerlerin yüksek, yansıtmayacak yerlerin
• çukurda olduğu baskı türüdür. Bu teknik, günlük gazetelerden lüks dergi baskılarına,
• kartvizit ve kitap baskılarına uygulanmaktadır.
• Bu baskı tekniği ile çalışanların görevleri:
• İstenilen işin orijinaline uygun olarak basılması amacıyla planlama yapar,
• kullanılacak malzemeyi hesaplayarak temin eder,
• El veya makine ile harfleri dizer,
• Kataloglardan, kullanılacak renkleri belirler. Müşterinin isteğine göre, ana renkleri
• kullanarak 2-3 karışımlı boyayı hazırlayabilir.
• İşin baskıya hazır hale gelmesi için, bakır, alüminyum veya plastik kalıpları yani
• klişeleri kullanarak basım kalıbını hazırlar,
• Kalıbı çembere uygun şekilde yerleştirir,
• Kalıpları otomatik olarak seçer ve satır halinde dizen bir makineyi çalıştırır ve
• baskıya geçer,
• Basılı ürünü makineden çıkarır ve istiflenmesini sağlar,
• Ürünün müşterinin isteğine ve orijinaline uygunluğunu kontrol eder.
• Ofset (Düz) Baskı: Bu baskı kalıpları, görüntü bölgeleri mürekkebi kabul edecek,
• görüntü olmayan bölgeler reddedecek şekilde hazırlanır ve sistemde tüm çalışma
• fotoğrafçılık esasına göre yürütülür. Bu teknik son yıllarda hızla gelişmiş olup, az
• zamanda çok baskı yapılabildiğinden ticari amaçlı ambalaj kağıdı, etiket, broşür,
• kartpostal, dergi, kitap, harita vb. basımı ile gazetelerin magazin eklerinin basımında
• kullanılmaktadır.
• İZMİR A 1.1 2023/II
• A-GÖREVLER
• Bu baskı tekniği ile çalışanların görevleri;
• Basım işi için malzeme hesabı yapar ve malzemeyi temin eder,
• Negatif film rötuşlarını yapar ve temizler,
• Orijinaline göre filmin montajını yapar, yapılan işlerin kalıbını çeker,
• Baskıda kullanacağı uygun mürekkebi hazırlar,
• Mürekkep alıcı ve mürekkep verici merdaneleri ayarlar,
• Ofset kauçuğunu hazırlar (kesilmesi, delinmesi, bilenmesi)
• Baskı plakasını makinaya yerleştirerek, reprodüksiyon atölyesinden gelen filmin
• istenilen malzeme üzerine tek renkli veya çok renkli baskısını yapar.
• Gravür (Çukur) askı: Tipo baskının aksine, kalıpta görüntüyü yansıtacak (basacak)
• yerlerin çukurda, yansıtmayacak yerlerin yüksekte olduğu baskı tekniğidir. Bu baskı
• kalıplarının hazırlanması diğerlerine göre zor ve pahalıdır. Bu teknik yüksek kalite
• aranan renkli baskılarda, örneğin ambalaj kağıdı, duvar kağıdı, muşamba basımı, pul
• basımı gibi işlerde kullanılır.
• Bu bölümde çalışanların görevleri:
• Özel bir kağıdın üzerini ışığa duyarlı bir emülsiyon ile kaplar,
• Kuruduktan sonra basılması istenen desenin filmini yerleştirir,
• Basılması istenmeyen kısımları aside dayanıklı bir madde ile kaplar,
• Kalıba asidi yedirerek çukurcuklar oluşturur, buraların mürekkep ile dolmasını
• sağlayarak baskıya geçer.
• Serigrafi (Elek) Baskı: Bu baskı tekniği paslanmaz çelik ve bronz gibi kalıpların
• kullanıldığı bir ‘şablon’ baskı türüdür. Bununla cam, tahta, plastik vb. malzemeler
• üzerine baskı yapılabilir. Özellikle reklamcılık sektöründe çok kullanılır.
• Bu bölümde çalışanların görevleri:
• Baskı filmini çeker, kalıbını hazırlar,
• Uygun boyayı seçer,
• Şablonun üzerine mürekkep koyar, altına baskı malzemesini de koyarak baskının
• gerçekleşmesini ve kurutma tezgâhlarında kurumasını sağlar,
• Ürün üzerinde gerekli incelemeyi yaparak kontrol eder.
• Ayrıca son yıllarda ambalajlama ve etiket baskı alanında kullanımı yaygınlaşan
• Flekso ve Letterpress baskı teknikleri ile bilgisayar ortamından doğrudan baskı
• yapma olanağı sağlayan Dijital baskı tekniği kullanılmaktadır.
• İZMİR A 1.2 2023/II
• A-GÖREVLER
• Dijital baskı tekniği, dijital ortamdan doğrudan baskı sağlaması bakımından film
• pozlama, film banyo, elle montaj, manuel kalıp pozlama ve kalıp banyo gibi ara
• işlemlerin tümünü ortadan kaldırmaktadır.
• Ayrıca çok yönlü olarak bazı baskı tekniklerinin hizmetine sunulan CTP yani
• ��Computer To Plate”, Türkçe versiyonu ile “Bilgisayardan Kalıba Pozlama” tekniği
• ile de bugün baskı öncesi aşamada dijital makinelerde sağlanan tasarrufa ve
• çabukluğa yönelik film, renk ayrımı ve montaj gibi işlemlerin tümü, dijital baskı
• tekniğinde olduğu gibi yakın bir gelecekte çoğu işletmede ortadan kalkacaktır.
• Basım sonrası yapılan işler:
• Baskıdan çıkan yarı mamullerin kırma-katlama, harmanlama(sıraya koyma) kesme,
• ciltleme ve dağıtımdır. Bunun için:
• Forma halinde basılan yarı işlenmiş ürünlerin kırım makinesinde kırma-katlama
• işini yapar veya başka matbaada kırılmasını sağlar,
• Harmanlama işini yapar veya başka matbaada yaptırır,
• Karton kapaklı veya cilt kapaklı olmasına göre dikiş işlemini yaptırır,
• Matbaa bıçağıyla ebatlarına uygun olarak keser ya da kestirir ve ürünü
• kullanılacak şekle getirir.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.

Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar

Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:

• Harf kasaları, harfler ve harf karakterleri,
• Klişeler ve klişe altlıkları,
• Numaratör, çeşitli gramajda kağıt, karton, mukavva, karbon kağıdı, cam, boya,
• mürekkep vb. ile cilt bezi ve sicim,
• Takatuka, çeşitli boyda tornavida, metal ve lastik takozlu çekiçler, keskiler, düz
• ağızlı zımbalar, makas, çift, espas ve kumpaslar,
• El mikrometresi (kalınlık ölçmek için),
• Tel dikiş (zımba), iplik dikiş makinesi ve kırma makinesi,
• Işıklı masa,
• Mikro kamera, film kesme makinesi ,
• Otomatik banyo makinesi,
• Dizgi makinesi ve ofset baskı makinesi,
• Pres makinesi ve vakumlu seriğraf baskı tezgahı,
• Bilgisayar,
• Tutkal, benzin vb. ile asit içerikli bazı kimyasallar.
• İZMİR A 1.3 2023/II

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Olmak İçin Gereken Özellikler

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:

• Matbaa Teknikeri/Basım–Yayın Teknikeri olmak isteyenlerin;
• Basım işlerine ilgi duyan ve estetik görüşe sahip,
• El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilen,
• Ayrıntıları algılayabilen,
• Mekanik yeteneğe sahip,
• Dikkatli, titiz,
• Bir işi planlayabilme ve uygulamaya koyabilme özelliğine sahip
• kişiler olmaları gerekir.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Çalışma Ortamı ve Koşulları

Çalışma ortamı; işyerinin sektörüne ve büyüklüğüne göre farklılıklar göstermekle birlikte, Matbaa Teknikeri/ Basım-Yayıncılık teknikeri genellikle basım işlerinin yapıldığı bölümlerde çalışırlar. Özellikle kamuya ait matbaa ve basımevlerinde ise sipariş kaydı, evrak izlenmesi, yazışmalar, ortalama maliyet hesabı ve ürün teslimi gibi işlerin yapıldığı büro ortamlarında da çalışabilmektedirler. Banyo hane ve basım hanede; ortam kapalı, gürültülü nemli ve rahatsız edici şekilde kokuludur (makine dairesinin bulunduğu yer). Ürünün basılabilmesi için hazırlık ve basım aşamalarında sürekli kullanılan mürekkep, boya, benzin, yağ ve asit içerikli kimyasal maddeler makinelerin keskin bir koku yaymasına neden olmaktadır. Bu meslekte (büro dışında)çoğunlukla ayakta çalışılmaktadır. Hem insanlarla (malzeme satıcıları, müşteriler, diğer çalışanlar vb.) hem makinelerle çalışma söz konusudur. Birinci derecede, verilerle çalışılmaktadır. İZMİR B-C 1.1 2023/II

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Eğitimi: Nasıl Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Olunur?

VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının “Matbaacılık” programlarında verilmekte iken, YÖK Kararı ile bu bölüm adının “Basım ve Yayın Teknolojileri” değiştirilmiştir. Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Basım ve Yayın Teknolojileri bölümünde verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE

GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için; Lise veya dengi okul mezunu olmak, YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak, Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar “Basım ve Yayın Teknolojileri” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.

EĞİTİMİN SÜRESİ

VE İÇERİĞİ

Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince; Mesleki Matematik, Temel Grafik Tasarım, Baskı Teknikleri, Temel Fotografi, Görüntü İşleme Teknikleri, Basım İşletmeciliği, Ofset Baskı Teknikleri, Dıgıtal Baskı, Ciltleme Teknikleri. Montaj Teknikleri, Web Tasarımı, Prodiksiyon ve Renk Bilgisi gibi meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN

BELGE-DİPLOMA

Eğitimi başarı ile bitirenler “Ön Lisans” diploması verilir.

İZMİR D 1.1 2023/II

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri İş İmkanları ve Çalışma Alanları

Matbaa teknikerleri/Basım–yayın teknikeri, her türlü basım ve çoğaltma işleminin yapıldığı özel ve kamu işyerlerinde çalışabilirler. Bunlar; kitap, dergi, afiş, broşür, tanıtım yayınları basan özel matbaalar olabileceği gibi, pul, banknot vb.nin basıldığı kamuya ait matbaa veya basımevleri olabilir. Basımevleri matbaalara nazaran çok daha büyük ölçekli işyerleri olup daha teknolojik makinelerle çalışılmaktadır. Her geçen gün bilgisayarlı ve otomatik makinelerin kullanımının artmasıyla bu alanda çalıştırılacak işgücünün niteliği de önem kazanmaya başlamıştır. Çünkü bir çalışan 2-3 otomatik makineyi kullanarak sayfalarca basım yapabilmektedir. Matbaa teknikerleri/Basım–yayın teknikeri bağımsız işyeri açabilme olanakları da vardır. Bunun için bilgisayarlı dizgi makinesi, ofset baskı makinesi, kalıp çekme makinesi, ışıklı masa ve bazı araç-gerecin mutlaka edinilmesi gerekmektedir. Bunlar basım için şart makine ve aletler olup, basım sonrası işlemler de yapılacaksa o tür makinelerin da satın alınması söz konusudur. Maliyeti yüksek sayılabilecek bu makinelere finansal kiralama (Leasing) yoluyla sahip olunmaktadır.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri alanında güncel iş ilanlarını görmek için Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri iş ilanları sayfamızı ziyaret edebilir veya İŞKUR iş ilanları listesine göz atabilirsiniz.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Maaş ve Kazanç Durumu

Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler. EĞİTİM SONRASI Eğitim sonrası, kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel Sektörde ise çalışanların kazanç durumu, çalışan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir. İZMİR E-F 1.1 2023/II

Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.

Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları

Basım ve yayın teknolojileri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS)” başarılı oldukları takdirde; Kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler. İŞ HAYATINDA İLERLEME Kamuda çalışan matbaa teknikerleri, yükselme sınavlarına girerek şef ya da yönetimde görev alabilirler. Özel sektörde ise yine ustabaşılık veya vardiya amirliği gibi idari görevleri yapabilirler.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri ile Benzer Meslekler

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:

• Grafiker, Matbaa Öğretmeni, Serigrafi Teknikeri, Fotografçı, İZMİR G 1.1 2023/II

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri nedir?

Matbaada yapılacak basım işini tasarlayan ve basım işini son aşamasına kadar yürüten kişidir.

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri iş imkanları nasıl?

Matbaa teknikerleri/Basım–yayın teknikeri, her türlü basım ve çoğaltma işleminin yapıldığı özel ve kamu işyerlerinde çalışabilirler. Bunlar; kitap, dergi, afiş, broşür, tanıtım yayınları basan özel matbaalar olabileceği gibi, pul, banknot vb.nin basıldığı kamuya ait matbaa veya b…

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?

VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının “Matbaacılık” programlarında verilmekte iken, YÖK Kararı ile bu bölüm adının “Basım ve Yayın Teknolojileri” değiştirilmiştir. Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Basım ve Y…

Matbaacılık Teknikeri/Basım-Yayın Teknikeri maaşı ne kadar?

Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler. EĞİTİM SONRASI Eğitim sonrası, kamu se…

📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr