Matbaacı (Genel) Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları
Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir kitap, broşür, fatura, amblem veya duvar kağıdının baskıyla hazırlanması ve çeşitli tekniklerden yararlanarak basılmasını sağlayan kişidir.
Matbaacı (Genel) nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Genel Meslekler sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.
Matbaacı (Genel) Nedir?
Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir kitap, broşür, fatura, amblem veya duvar kağıdının baskıyla hazırlanması ve çeşitli tekniklerden yararlanarak basılmasını sağlayan kişidir.
Matbaacı (Genel) Ne İş Yapar? Görevleri
Matbaacı (Genel) mesleğinin temel görevleri şunlardır:
- Matbaacılık işiyle uğraşanların yaptıkları işler 3 aşamada gerçekleşir. Bunlar;
- Baskı öncesi,
- Baskı,
- Baskı sonrası.
- Baskı öncesi yapılan iş ve görevler;
- İşi hangi yöntemle yapacağını planlar,
- Yapılacak işin maliyetini hesaplar,
- Kullanılacak malzemeyi (boya, kağıt, mürekkep vb.) hesaplayarak temin eder.
- Baskıda yapılacak iş ve görevler;
- Kullanılan baskı tekniğine göre farklılıklar göstermektedir. Matbaacılıkta 4
- tür baskı tekniği kullanılır. Bunlardan en yaygın kullanılan teknikler:
- Tipo (Yüksek) Baskı: Kalıpta görüntüyü yansıtacak yerlerin yüksek,
- yansıtmayacak yerlerin çukurda olduğu baskı türüdür. Günlük gazete, dergi,
- kartvizit ve kitap gibi çeşitli ürünler bu teknikle basılmaktadır.
- Kağıt tozunu ve yarım-yırtık kağıtları ayıklar,
- El ve ya makineyle harfleri dizer,
- Bakır alüminyum veya plastik kalıpları yani klişeleri kullanarak basım
- kalıbını hazırlar,
- Baskı makinesini çalıştırır,
- Basılı ürünü makineden çıkarır ve istifler.
- Ofset (Düz) Baskı: Bu baskı, suyun ve mürekkebin müşterek çalışma esasına
- dayanan bir baskıdır. Son yıllarda hızla gelişen bu teknikle ticari amaçlı ambalaj
- kağıdı, etiket, broşür, kartpostal, kitap ve benzeri basılmaktadır.
- Orijinaline göre filmin montaj planını yapar ve baskı kalıbını hazırlar.
- Kalıbı makineye yerleştirir,
- Mürekkep alıcı ve mürekkep verici merdaneleri ayarlar,
- Su merdanelerini ayarlar, su seviyesini kontrol eder,
- Ofset kauçuğunu hazırlar,
- Baskı plakasını makineye yerleştirerek, reprodüksiyon atölyesinden gelen
- filmin istenilen malzeme üzerine tek renkli-çok renkli baskısını yapar.
- İZMİR. A 1.1 2014/II
- A- GÖREVLER
- Serigrafi (Elek) Baskı: Bu baskı tekniği paslanmaz çelik ve bronz gibi
- kalıpların kullanıldığı bir “şablon” baskı türüdür. Bununla cam, tahta, plastik
- vb. malzemeler üzerine baskı yapılabilir Özellikle reklamcılık sektöründe çok
- kullanılır.
- Baskı filmini çeker,kalıbını hazırlar,
- Şablonun üzerine mürekkep koyar, altına baskı malzemesini de koyarak
- baskının gerçekleşmesini sağlar (sıcak veya soğuk baskı),
- Kurutma tezgahında ürünü kurutur.
- Çukur (Tifdruk) Baskı: Basan yerler kalıpta çukurdadır. Baskı kazanları çok
- büyük olup üzerlerine elektroliz yolu ile bakır sarılır. Pigment kağıdına geçirilir.
- 2 türlü kalıp elde edilir.
- a) Gravür elektronik yöntemiyle
- b) Klişe hazırlama yöntemiyle
- Baskı sonrası yapılan işler:
- Baskıdan çıkan yarı mamullerin kırma-katlama, harmanlama (sıraya koyma)
- kesme, ciltleme ve dağıtım işleridir.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar
Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:
- Film montaj ve rotüş malzemeleri (Astrolon, bant, gretuvar, lastik eldiven,
- rotüş boyası, fırça vb.),
- Baskı kalıpları,
- Giyotin,
- Kırma katlama makineleri,
- İplik dikiş ve tel dikiş makineleri,
- Tambura Makineleri,
- Presler,
- Köşe açma, perforaj ve pilyaj makineleri,
- Mürekkepler,
- Baskı kontrol Masası,
- Tabaka kağıt.
- İZMİR/ A 1.2 2014/II
Matbaacı (Genel) Olmak İçin Gereken Özellikler
Matbaacı (Genel) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:
- Matbaacı olmak isteyenlerin;
- El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilen,
- Mekanik yeteneğe sahip,
- Dikkatli,
- Bir işi planlayabilme ve uygulamaya koyabilme özelliğine sahip,
- kimseler olmaları gerekir.
Matbaacı (Genel) Çalışma Ortamı ve Koşulları
Çalışma ortamı kapalı olup, özellikle makine dairesinin olduğu kısımlar gürültülüdür. Bu meslekte çoğunlukla ayakta çalışılmakta olup, çalışırken genellikle eğilme, uzanma, malzeme kaldırma gibi fiziksel faaliyetlerde bulunulmaktadır. Ürünün basılabilmesi için hazırlık ve basım aşamalarında sürekli kullanılan boya, mürekkep, benzin, yağ ve asit içerikli maddeler makinelerin keskin bir koku yaymasına neden olmaktadır. Özellikle banyo hanede rahatsız edici bir koku ve nem vardır. İşyerinin ölçeğine ve iş hacmine göre değişmekle birlikte, geç saatlere kadar çalışma, basımevi statüsündeki işyerlerinde ise vardiyalı çalışma söz konusu olabilmektedir. Makinelerle olduğu kadar insanlarla da (malzeme satıcıları, müşteriler, diğer çalışanlar vb.) çalışma söz konusudur. İZMİR B-C 1.1 2014/II
Matbaacı (Genel) Eğitimi: Nasıl Matbaacı (Genel) Olunur?
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi mesleki eğitim merkezlerinde “Matbaa Teknolojisi” alanı “Matbaacılık (Genel)” dalında verilmekte iken modüler program çalışması nedeniyle Matbaacılık (Genel) dalı eğitimi verilmemektedir. Matbaa Alanında: Baskı, baskı öncesi, baskı sonrası, flekso baskı, ofset baskı, serigrafi ve tampon baskı, tifdurik baskı dalları mevcuttur. Dosyada yer alan diğer bilgiler matbaacılık(genel) dalının eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE
GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak, 14 yaşını doldurmuş olmak, Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gereklidir. Mesleğin eğitimi; meslek liselerinde de verilmekte olup, eğitim süresi 4 yıldır. Meslek liselerinde mesleğin eğitimini görmek için ilköğretim okulu mezunu olmak ve meslek liselerine giriş şartlarını taşımak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ
VE İÇERİĞİ
Matbaacılık (Genel) mesleğinin eğitim süresi ilköğretimden sonra 3 yıl, lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra ise 1,5 yıldır. Pratik eğitim işletmelerde gerçekleştirilmekte olup, haftada 1 gün teorik eğitim mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Teorik eğitimde Türkçe, Matematik, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi gibi genel kültür dersleri yanında meslek bilgisi dersi de verilmektedir. Bu eğitim süresince çırak adaylarının; Baskıda kullanılan malzeme, alet ve makineleri tanıması ve bunları doğru şekilde kullanmayı öğrenmesi, Çeşitli orijinaller hakkında genel bilgi kazanması, Ofset, tipo ve serigrafi baskı teknikleri, dizgi, film çekme, montaj, rotüş, kalıp açma ve ciltleme hakkında genel bilgi sahibi olmaları için bir program yürütülür.
EĞİTİM SONUNDA ALINAN
BELGE-DİPLOMA
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
İZMİR. D 1.1 2014/I
Matbaacı (Genel) İş İmkanları ve Çalışma Alanları
Eğitimi tamamlayanlar isterlerse eğitim gördükleri (pratik eğitim) işyerlerinde çalışmaya devam ederler, isterlerse başka matbaa veya basımevlerinde çalışabilirler. Ambalaj üreten büyük işletmelerin bünyesindeki matbaa atölyelerinde de çalışma olanakları vardır. Basımevleri matbaalara nazaran daha büyük ölçekli işyerleri olup, daha gelişmiş teknoloji ile üretim yapmaktadırlar. Son yıllarda hayatın her alanına giren bilgisayarların matbaacılık alanına da büyük katkıları olmaktadır. Özellikle dizgi alanında birçok işlem ekranda yapılır olmuş ve gün geçtikçe elle yapılan işlemlere ihtiyaç kalmayacak duruma gelinmiştir. Dolayısıyla bilgisayarlı ve otomatik makineleri kullanmasını bilen işgücüne gereksinim duyulmaya başlanmıştır.
Matbaacı (Genel) alanında güncel iş ilanlarını görmek için Matbaacı (Genel) iş ilanları sayfamızı ziyaret edebilir veya İŞKUR iş ilanları listesine göz atabilirsiniz.
Matbaacı (Genel) Maaş ve Kazanç Durumu
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir. Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır. EĞİTİM SONRASI Kalfa ve teknisyen olarak ilk işe girişte, genellikle asgari ücret alınmakta ancak işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artmakta, asgari ücretin 3 katını veya daha fazlasını bulmaktadır. İZMİR. E-F 1.1 2014/II
Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.
Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler. İlköğretim (ortaokul) mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek, meslek lisesi diploması alabilirler. Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır. İŞ HAYATINDA İLERLEME Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de "Usta Öğretici" belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Matbaacı (Genel) ile Benzer Meslekler
Matbaacı (Genel) mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:
- Grafiker, Fotoğrafçı, Matbaa makine operatörü, İZMİR G 1.1 2014/I
Matbaacı (Genel) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Matbaacı (Genel) nedir?
Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir kitap, broşür, fatura, amblem veya duvar kağıdının baskıyla hazırlanması ve çeşitli tekniklerden yararlanarak basılmasını sağlayan kişidir.
Matbaacı (Genel) iş imkanları nasıl?
Eğitimi tamamlayanlar isterlerse eğitim gördükleri (pratik eğitim) işyerlerinde çalışmaya devam ederler, isterlerse başka matbaa veya basımevlerinde çalışabilirler. Ambalaj üreten büyük işletmelerin bünyesindeki matbaa atölyelerinde de çalışma olanakları vardır. Basımevleri matba…
Matbaacı (Genel) nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?
VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi mesleki eğitim merkezlerinde “Matbaa Teknolojisi” alanı “Matbaacılık (Genel)” dalında verilmekte iken modüler program çalışması nedeniyle Matbaacılık (Genel) dalı eğitimi verilmemektedir. Matbaa Alanında: Baskı, baskı öncesi, baskı sonrası, fleks…
Matbaacı (Genel) maaşı ne kadar?
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret veri…
📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr