El Dokumacı Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları
Alınan iş talimatı doğrultusunda malzemeleri belirleyen, temin eden, ipleri boyayan, tezgâha veya kartlara çözgü iplikleri takarak dokuma yapan, dokuma üzerindeki hataları tespit eden, kopan iplikleri düğümleyen kişidir.
El Dokumacı nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Tekstil ve Hazır Giyim sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.
El Dokumacı Nedir?
Alınan iş talimatı doğrultusunda malzemeleri belirleyen, temin eden, ipleri boyayan, tezgâha veya kartlara çözgü iplikleri takarak dokuma yapan, dokuma üzerindeki hataları tespit eden, kopan iplikleri düğümleyen kişidir.
El Dokumacı Ne İş Yapar? Görevleri
El Dokumacı mesleğinin temel görevleri şunlardır:
- İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
- düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun
- olarak;
- İş organizasyonu yapar,
- İş talimatı doğrultusunda malzemeleri belirler,
- İş organizasyonu yapar,
- Kilim çeşitlerini tanır ve dokur,
- Çarpana, kirkitli ve mekikli dokuma yapar,
- Yöresel bezleri dokur,
- Dokuma iplerini boyar,
- Çözgü hazırlar,
- Tezgâha çözgü ipliklerini takarak dokuma yapar,
- Dokuma üzerindeki hataları tespit eder,
- Dokumayı başlatır ve bitirir,
- Tezgâhın bakımını yapar,
- Dokuma örgü şeması hazırlar,
- Boşalan mekik içine atkı ipliği bobinleri yerleştirir veya boş mekiği, daha
- önceden hazırladığı yedek mekik ile değiştirir,
- Dokuma tezgâhını hazırlar, iplikleri takar, ayarını yapar ve çalıştırır,
- Dokuma tezgâhının temizlik ve bakım işlerini yapar veya yaptırır,
- Dokunacak kumaşın desen kartlarını hazırlar,
- Dokunan kumaşların, istenilen uzunluğa gelip gelmediğini numaratörden
- kontrol eder,
- İşi bittikten sonra bir sonraki vardiya çalışanlarına bilgi verir,
- Kopan iplikleri bağlar ve dokumanın hatasız olarak yürütülmesini sağlar,
- İstenilen uzunluğa gelen kumaşı, tezgâhın çalışmasını durdurarak
- tezgâhtan çıkartır,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
- OSMANİYE A 1.1 2023/I1
- A-GÖREVLER
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar
Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:
- Kilim tezgâhı,
- Çarpana kartları,
- Mekikli Dokuma tezgâhı,
- Kirkit,
- Ayarlı makas,
- Düz makas,
- Dokuma örgü şeması,
- Atkı iplikleri,
- Bıçak,
- Bitkisel, hayvansal ve kimyasal liflerden elde edilmiş iplikler (pamuk,
- floş, yün, ipek)
- Çözgü iplikleri, kök boya,
- Kirkitli dokuma
- Desen kartları,
- Milimetrik kâğıt,
- Tarak,
- Masura,
- Tarak tığı,
- Atkı iplikleri,
- Mekik,
- Desen kâğıtları,
- OSMANİYE A 1.2 2023/I1
El Dokumacı Olmak İçin Gereken Özellikler
El Dokumacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:
- El Dokumacı olmak isteyenlerin,
- El ve gözlerini eş güdümle kullanabilen,
- El becerisini sahip,
- Yaratıcı ve estetik değerlendirme gücüne sahip olan,
- Zamanı kullanmayı bilen,
- Detaylara özen gösterebilen,
- İş birliği yapabilen, grup çalışmasında bulunabilen,
- Dikkatli ve sabırlı,
- Renkleri ayırt edebilen,
- Pratik çözümler üretebilen,
- Şekiller arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları görebilen,
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,
- Estetik görüş sahibi,
- Bir nesneyi tasarlama ve çizim yeteneğine sahip,
- Yeniliklere açık,
- Ayrıntılara dikkat eden,
- Yeteneğini sürekli geliştiren, yaratıcı, sabırlı, eleştiriye açık kişiler
- olması gerekir.
El Dokumacı Çalışma Ortamı ve Koşulları
El Dokumacı, tekstil fabrikalarında ve dokuma atölyelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı gürültülü ve yeterli havalandırma teşkilatı olmayan işyerleri lif tozludur. Bunun için çalışanlar önlük giyerler. Kişi sağlığı açısından maske takmaları önerilir. İş genellikle ayakta yürütülür. Çalışma saatleri düzenlidir. Kişi bağımsız bir iş yeri açarsa çalışma saatlerini kendisi düzenleyebilir. Çalışma ortamı daha çok malzeme ve makinelerle ilgilidir. Malzeme ve makinelerin bulunduğu donanımlı atölye ortamında çalışırken boya aprecilerle, müşterilerle, işyerinde çalışan diğer personelle, tekstil teknikeri ve tekstil mühendisleriyle, iletişimde içindedirler. OSMANİYE B-C 1.1 2023/I1
El Dokumacı Eğitimi: Nasıl El Dokumacı Olunur?
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “El Sanatları Teknolojisi alanında yer alan “El Dokuma” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE
GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde, sağlık/sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir. 14 yaşını doldurmuş olmak, Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri bulmak ve işvereni ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ
VE İÇERİĞİ
Mesleğinin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir. Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir. Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde de usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışması yapılmaktadır.
EĞİTİM SONUNDA ALINAN
BELGE-DİPLOMA
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarı ile tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfı başarı ile tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir. Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alırlar.
OSMANİYE D 1.1 2023/I1
El Dokumacı İş İmkanları ve Çalışma Alanları
Mezun olan öğrenciler, yeterlilikler doğrultusunda dokuma fabrikaları, dokuma ve boya atölyeleri, halı deseni hazırlayan işletmeler, turistik ve hediyelik eşya üretimi yapan işletmeler, el halısı dokuyan atölyeler, sanayi nakışı yapan işletmeler, desen üretimi yapan işletmeler, lazerle aplike kesen firmalar, çeyiz yapan işletmeler, el nakışı üretimi yapan atölyeler, makine nakışı üretimi yapan atölyeler, modaevleri, brode deseni hazırlayan firmalar, brode nakışı yapan firmalar, perdeciler, yorgancılar, döşemeciler, mefruşat mağazaları ve ev tekstili işletmelerinde çalışabilirler. Ayrıca, kendi işlerini de kurabilirler. Bu meslekte iş bulma olanakları, İzmir, İstanbul, Bursa, Uşak, Bilecik, Adana, Gaziantep, Kahramanmaraş, Denizli Manisa, Konya ve Kayseri illerinde oldukça fazladır. Özelleştirme nedeni ile kamu kurumlarında bu meslek elemanlarının iş bulma olanağı kalmamıştır. Kamu sektöründen çok özel sektörde iş bulma olanakları daha fazladır. Ayrıca ülkemizde oldukça gelişmiş olan tekstil sanayisinde meslek elemanlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
El Dokumacı alanında güncel iş ilanlarını görmek için El Dokumacı iş ilanları sayfamızı ziyaret edebilir veya İŞKUR iş ilanları listesine göz atabilirsiniz.
El Dokumacı Maaş ve Kazanç Durumu
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan, kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere ücret ödenir. Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır. EĞİTİM SONRASI El Dokumacı olarak işe ilk başlanıldığında, asgari ücret seviyesinde bir kazanç elde edilmektedir. Bu kazançta, deneyime, işteki performans ve pozisyona, çalışılan yerin yapısı ve büyüklüğüne göre 2-3 kat artış olabilmektedir. OSMANİYE E-F 1.1 2023/1I
Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.
Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın/bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim (ön lisans/lisans) programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir. Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde, YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir. İŞ HAYATINDA İLERLEME Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de "Usta Öğretici" belgesine sahip çalışanın olması zorunludur
El Dokumacı ile Benzer Meslekler
El Dokumacı mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:
- Tekstil Desencisi, Örücü, Tekstil Terbiyecisi, Halı Desinatörü, El ve Makine Nakışçısı, Sanayi Nakışı, Dekoratif Ev Tekstili Üretim Elemanı, Tekstil Terbiyecisi (boya, baskı, opre, kaplama), Dokuma Teknisyeni, Tekstil Teknikeri, Tekstil Mühendisi, OSMANİYE G 1.1.2023/I1, H – EK BİLGİLER
El Dokumacı Hakkında Sık Sorulan Sorular
El Dokumacı nedir?
Alınan iş talimatı doğrultusunda malzemeleri belirleyen, temin eden, ipleri boyayan, tezgâha veya kartlara çözgü iplikleri takarak dokuma yapan, dokuma üzerindeki hataları tespit eden, kopan iplikleri düğümleyen kişidir.
El Dokumacı iş imkanları nasıl?
Mezun olan öğrenciler, yeterlilikler doğrultusunda dokuma fabrikaları, dokuma ve boya atölyeleri, halı deseni hazırlayan işletmeler, turistik ve hediyelik eşya üretimi yapan işletmeler, el halısı dokuyan atölyeler, sanayi nakışı yapan işletmeler, desen üretimi yapan işletmeler, l…
El Dokumacı nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?
VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “El Sanatları Teknolojisi alanında yer alan “El Dokuma” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir. MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI Çıraklık eğitimine başlayabilmek …
El Dokumacı maaşı ne kadar?
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden, aday çırak ve çırağa yaşına u…
📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr