Aşçı Yardımcısı Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları
Günlük olarak hazırlanması gereken yiyecekleri, belli bir plan içinde bilgi ve becerisini kullanarak, temizlik kurallarına uygun olarak servise hazır hale getiren kişidir.
Aşçı Yardımcısı nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Gıda ve Mutfak sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.
Aşçı Yardımcısı Nedir?
Günlük olarak hazırlanması gereken yiyecekleri, belli bir plan içinde bilgi ve becerisini kullanarak, temizlik kurallarına uygun olarak servise hazır hale getiren kişidir.
Aşçı Yardımcısı Ne İş Yapar? Görevleri
Aşçı Yardımcısı mesleğinin temel görevleri şunlardır:
- İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
- düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun
- olarak;
- İş organizasyonu yapar
- Yemeklerin hazırlanışı sırasında gerekli malzemenin tamam ve taze olup
- olmadığını kontrol eder,
- Yapılacak yemek için gerekli malzemenin nasıl hazırlanacağını aşçı
- yardımcısına tarif eder,
- Malzemeyi tarife uygun olarak tencereye veya karavanaya koyar,
- Yemeği cinsine göre (zeytinyağlı, etli vb.) pişirmek üzere havagazı fırınına
- veya elektrikli ocağa yerleştirir,
- Yemek pişince hava frikoya bırakır, bekletir (sıcak servis yapılması
- gereken yemekleri sıcak sulu kazana koyar),
- Mutfaktaki alakart listesinde olan yemekleri hazırlar ve gerekirse süsler,
- Gerektiğinde bizzat yemeği tabağa yerleştirerek servise hazırlar,
- Mutfağın, kullanılan araç ve gereçlerin bakım ve temizliğini yapar veya
- yaptırır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
- NOT: Büyük mutfaklarda çalışan aşçılar bir alanda uzmanlaşmışlardır.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar
Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:
- Her türlü mutfak araç ve gereci (bıçak, tencere, karavana, mikser vb.),
- Havagazı fırını, elektrikli fırın, ızgara, fritöz,
- Hamur yoğurma makinesi, sebze doğrama makinesi, ekmek kesme,
- makinesi, salam ve kıyma makinesi, buharlı istim (sebze, et pişirirken),
- dondurma makinesi gibi aletler kullanır.
- İZMİR A 1.1 2023/I1
- B- MESLEĞİN GERTİKTİRDİĞİ GENEL ÖZELLİKLER
- Aşçı olmak isteyenlerin;
- Yiyecekle ilgili konulara ilgi duyan,
- Tat ve koku alma duyumları gelişmiş,
- Temiz, titiz, sorumlu,
- Bir işi planlama ve uygulama yeteneğine sahip,
- El becerisi olan,
- kişiler olmaları gerekir.
- Yaratıcı olanlar mesleklerinde başarılı olup, ilerleme olanağı bulabilirler.
- Mutfağı yönetebilecek disiplin anlayışına sahip olmalıdırlar.
Aşçı Yardımcısı Çalışma Ortamı ve Koşulları
Aşçılar mutfaklarda görev yaparlar. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. İş başında aşçılık mesleğinin gerektirdiği özel kıyafeti giyerler. Aşçılar birinci daha çok malzeme ve aletlerle ilgilidirler. Zaman zaman işverenle, aşçıbaşı veya aşçı yamakları ile iletişim kurarlar. Çalışırken dikkatli davranmazlarsa yanma tehlikesiyle karşılaşabilirler. İş genellikle gündüz yapılır ama günlük yemek listesinin hazırlanması ve gerekli planlamanın yapılması gece çalışmayı gerektirebilir. Turizm bölgelerinde çalışanlar için mevsimlik çalışma söz konusu olabilir. İZMİR B-C 1.1 2023/I1
Aşçı Yardımcısı Eğitimi: Nasıl Aşçı Yardımcısı Olunur?
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi; yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “Yiyecek İçecek Hizmetleri ”alanı ““Aşçılık” dalında, kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir. Bunun yanı sıra; Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezlerinde, Türkiye İş Kurumunun İşgücü Yetiştirme Kurslarında, Halk Eğitim Merkezlerinde, Özel Turizm Meslek Kurslarında da mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE
GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde, sağlık/sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir. 14 yaşını doldurmuş olmak, Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri bulmak ve işvereni ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Turizm Eğitim Merkezlerinde eğitime 16-22 yaşları arasında en az ilköğretim okulu mezunu olanlar, yazılı sınav ve mülakatla kabul edilirler. Eğitim ücretsizdir. Özel turizm meslek kurslarında eğitime 16-25 yaş arasındaki en az ilkokul mezunu olanlar alınır. Eğitim ücretlidir. Büyük illerde ve turizmciliğin gelişmiş olduğu yörelerde çok sayıda özel kurs bulmak mümkündür. Türkiye İş Kurumunun İşgücü Yetiştirme Kurslarına en az ilkokul mezunu olanlar alınır. Eğitim ücretsizdir. Turizm elemanına ihtiyaç olduğu tespit edilen illerde kurs açılmaktadır.
İZMİR D 1.1 2023/I1
D- MESLEK EĞİTİMİ
Çorbalar, soslar, deniz mahsulleri, Etler, çeşitleri ve et yemekleri, Pilav, makarnalar, börekler, Zeytinyağlılar, soğuk sıcak mezeler, kanapeler, Salatalar, garnitürler, Uluslararası alakart yemekler, Kümes hayvanları ve bunlardan yapılan yemekler, Av etleri, Sebze yemekleri, Tatlılar, pastalar, kekler yapmasını, Mutfakta olabilecek kazalar ve bunları önleme çareleri, Beslenme bilgisi (proteinler, karbonhidratlar, yağlar, vitaminler vb.) Servis bilgisi öğrenilir.
EĞİTİMİN SÜRESİ
VE İÇERİĞİ
Mesleğinin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir. Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir. Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde de usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışması yapılmaktadır. Özel turizm meslek kurslarında eğitim süresi 5-6 ay arasında değişmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezlerinde eğitim süresi 7 aydır. Türkiye İş Kurumunun İşgücü Yetiştirme Kurslarında eğitim süresi en az 6 aydır. Aşçılık eğitiminde; Görgü kuralları ve genel kültür, Turizmin tanımı ve çeşitleri, Turizm eğitimi öğretimi, Konaklama endüstrisi, Otel işletmelerinin sınıflandırılması, Yeme, içme ve konaklama yerlerinin çeşitleri, Türkiye Turizm Coğrafyası, Mesleki İngilizce, Temizlik (Kişisel temizlik, çalıştığı ortamın temizliği, kullanılan malzemelerin temizliği), Kullanılan araç, gereçler, kullanıldığı yerler, Ana gıda maddeleri, satın almanın önemi, dikkat edilmesi gereken hususlar, Et, balık, sebze, tavuk sularının elde edilişi,
İZMİR D 1.2 2023/I1
EĞİTİM SONUNDA ALINAN
BELGE-DİPLOMA
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarı ile tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfı başarı ile tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir. Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alırlar. Türkiye İş Kurumu, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve özel meslek kurslarını bitirenler "Kurs Belgesi - Sertifika" alırlar.
İZMİR D 1.3 2023/I1
Aşçı Yardımcısı İş İmkanları ve Çalışma Alanları
NOT: Büyük mutfaklarda çalışan aşçılar bir alanda uzmanlaşmışlardır. Günümüzde aşçılar çok değişik kuruluş ve kurum mutfaklarında görev yapabilmektedirler. I- Okul Mutfağı; 1- Yatılı okul mutfakları 2- Sadece gündüz öğrenciler için hizmet veren mutfaklar II- Hastane Mutfakları; 1- Hastalar için çeşitli diyet mutfakları (Kalp, safra kesesi, mide, karaciğer, şeker hastaları vb. için) 2- Personel Mutfağı III- Fabrika Mutfağı, IV- Ordu Mutfağı, V- İşyeri Mutfağı, VI- Yemek Fabrikaları Mutfağı, VII- Otel Mutfağı, otelin büyüklüğü ve anlayışına göre hizmet verir. 1- Otelin bünyesindeki restoranlara hizmet verir, 2- Açık büfeler hazırlar, 3- Kokteyl partiler hazırlar, 4- Soğuk büfeler hazırlar, 5- Otel personeline hizmet verir, 6- Diyet yemekleri hazırlar, 7- Otelin kapasitesi ve anlayışına göre çeşitli ulusların (İtalyan, Çin, Fransız, İspanyol) yemekleri gibi özel mutfaklara has yemekler hazırlar. Ayrıca oda servislerinde de aşçılar görev alabilirler. Bu bölümde çalışacak aşçının oldukça iyi yetişmiş, lisan bilen, görgü ve bilgisi, kültürü zengin kişiler olması gerekir. Otelin özellik kazanmasını, reklamını bu özelliklere sahip kişiler sağlar. VIII- Restoran mutfağı; büyük kapasiteli otellerdeki mutfakla aynı amacı taşır. Bu mutfak yine kapasitesine göre çeşitli farklılıklar göstermektedir. Buna göre; 1- İtalyan - Çin vb. özel yemekler veren restoran mutfağı, 2- Table d'hôte; belirli bir mönüyü hazırlayıp belirli saatler içinde veren mutfaklar, 3- Müşterinin isteği doğrultusunda yemek veren A la carte mutfaklar, 4- Izgara çeşidi yemekler hazırlayan mutfaklar, 5- Deniz ürünleri ve balık çeşitlerini hazırlayan mutfaklar, 6- A la minute yiyecekler yapan mutfaklar; Pubub, 7- Hamur işleri-tatlı servisi yapan mutfaklar (Su Böreği vb.), 8- Süt ürünleri hazırlanan mutfaklar, 9- Yöresel yemek yapan mutfaklar (Karadeniz yemekleri, Güney Anadolu yemekleri vb.). İZMİR E 1.1 2023/I1 E- ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI 10- Gece kulüpleri, eğlence yerleri vb. restoranlara hizmet veren mutfaklar, 11- Çeşitli kafeteryalar için hizmet veren mutfaklar. IX- Gemi Mutfağı, X- Uçak Mutfağı, XI- Tren Mutfağı, XII- Otobüs Mutfağında da mutfak personeli çalışabilmektedir. Kendi bilgi ve becerileri yeterli olduğu sürece bu meslekte işsizlik probleminin yaşanma ihtimali düşüktür. Kendi çabalarıyla kurum ve kuruluşlara ulaşarak, gazete, dergi vb. yayınlar aracılığıyla, meslektaşları yardımıyla, mesleki eğitim öğretim kurumları aracılığıyla ve Türkiye İş Kurumu yardımıyla iş bulma imkânlarına sahiptirler.
Aşçı Yardımcısı alanında güncel iş ilanlarını görmek için Aşçı Yardımcısı iş ilanları sayfamızı ziyaret edebilir veya İŞKUR iş ilanları listesine göz atabilirsiniz.
Aşçı Yardımcısı Maaş ve Kazanç Durumu
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan, kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere ücret ödenir. Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezlerinde, öğrencilere öğle yemekleri ücretsiz verilir. Ayrıca ücretsiz olarak yatılı kalma imkânı vardır. Yatılı öğrencilerin sabah, öğle ve akşam yemekleri de ücretsizdir. Uygulamalı eğitim süresince çok olmamakla birlikte ücret alırlar, ancak, işletme için ücret ödeme zorunluluğu yoktur. Özel turizm meslek kurslarında öğrenci kendisi ücret ödemek zorundadır. Türkiye İş Kurumunun İşgücü Yetiştirme Kurslarında eğitim ücretsizdir, ayrıca, kursiyerlere kurs süresi boyunca zorunlu giderlerini karşılamaları için her yıl yeniden belirlenen miktarda günlük maddi yardım sağlanır. Bu kurslardaki staj süresince işletme bir ücret ödeme zorunluluğunda değildir, ücret ödeyecekse bunu kendisi belirler. İZMİR E-F 1.2 2023/I1 F- EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ EĞİTİM SONRASI Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar. Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu, çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Aylık kazanç asgari ücretin üç katı olabilmektedir. Aşçıbaşılıkta ise ücretler çok yüksek miktarlarda olabilmektedir. Yabancı dil bilen ve çok tecrübeli aşçılar çok yüksek rakamlarla büyük otellerde ve turizm bölgelerindeki tesislerde çalışabilmektedir. İZMİR F 1.3 2023/I1
Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.
Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar alanın/bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim (ön lisans/lisans) programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir. Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde, YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir. İŞ HAYATINDA İLERLEME Aşçılar çalıştıkları işyerinde özellikle turistik mutfaklarda, soğukçu, sıcakçı, pastacı, ızgaracı gibi alanlarda uzmanlaşabilir. Meslek deneyimine bağlı olarak kişi çalıştığı yerde Aşçıbaşı olarak görev alabilir. Bağımsız işyeri açabilirler.
Aşçı Yardımcısı ile Benzer Meslekler
Aşçı Yardımcısı mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:
- Tatlıcı-Pastacı, Dönerci-Kebapçı-Pideci, Soğuk Mezeci, Ekmekçi, İZMİR G 1.1 2023/I1
Aşçı Yardımcısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşçı Yardımcısı nedir?
Günlük olarak hazırlanması gereken yiyecekleri, belli bir plan içinde bilgi ve becerisini kullanarak, temizlik kurallarına uygun olarak servise hazır hale getiren kişidir.
Aşçı Yardımcısı iş imkanları nasıl?
NOT: Büyük mutfaklarda çalışan aşçılar bir alanda uzmanlaşmışlardır. Günümüzde aşçılar çok değişik kuruluş ve kurum mutfaklarında görev yapabilmektedirler. I- Okul Mutfağı; 1- Yatılı okul mutfakları 2- Sadece gündüz öğrenciler için hizmet veren mutfaklar II- Hastane Mutfakları; 1…
Aşçı Yardımcısı nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?
VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi; yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “Yiyecek İçecek Hizmetleri ”alanı ““Aşçılık” dalında, kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir. Bunun yanı sıra; Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezler…
Aşçı Yardımcısı maaşı ne kadar?
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden, aday çırak ve çırağa yaşına u…
📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr