Aşçı Nedir? Görevleri, Maaşı ve İş İmkanları

Aşçı nedir sorusunun yanıtı, İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri verilerine dayanmaktadır. Bu meslek Gıda ve Mutfak sektörü altında değerlendirilir. Aşağıda mesleğin tanımı, görevleri, eğitim şartları, iş bulma olanakları, kazanç durumu ve ilerleme yolları hakkında güncel bilgileri bulabilirsiniz.

Aşçı Nedir?

Mutfak araç, gereç ve ekipmanlarını kullanarak sağlık koşullarına uygun yiyecek üretimi yapma ve servise hazır hale getirme yeterliliklerine sahip nitelikli kişidir.

Aşçı Ne İş Yapar? Görevleri

Aşçı mesleğinin temel görevleri şunlardır:

• İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
• düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak;
• İş organizasyonu yapar,
• Yemeklerin hazırlanışı sırasında gerekli malzemenin tamam ve taze olup
• olmadığını kontrol eder.
• Yapılacak yemek için gerekli malzemenin nasıl hazırlanacağını aşçı
• yardımcısına tarif eder.
• Malzemeyi tarife uygun olarak tencereye veya karavanaya koyar.
• Yemeği cinsine göre (zeytinyağlı, etli vb.) pişirmek üzere havagazı fırınına
• veya elektrikli ocağa yerleştirir.
• Yemeklerde kullanılacak sosları önceden hazırlar.
• Yemek pişince hava frikoya bırakır, bekletir (sıcak servis yapılması
• gereken yemekleri sıcak sulu kazana koyar).
• Mutfaktaki alakart listesinde olan yemekleri hazırlar ve gerekirse süsler.
• Gerektiğinde bizzat yemeği tabağa yerleştirerek servise hazırlar.
• Zamanında tüketilmeyen yiyecekleri imha eder.
• Mutfağın, kullanılan araç ve gereçlerin bakım ve temizliğini yapar veya
• yaptırır.
• Bir sonraki gün yapılacak yemeklerin listesini hazırlar ve gerekli
• malzemelerin siparişini verir.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
• NOT: Büyük mutfaklarda çalışan aşçılar her biri ayrı ayrı mutfak bölümünde
• bir alanda uzmanlaşmışlardır.
• HATAY A 1.1 2023/II
• A-GÖREVLER

Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar

Mesleğin icrasında kullanılan başlıca araç ve gereçler:

• Kullanılan Alet ve Makinalar: Pişirme Ekipmanları:
• Bıçak, kepçe, kaşık, kevgir vb. el aletleri, - Kuzine,
• Mikser, - Statik (geleneksel) fırınlar,
• Sebze ve meyve soyma makineleri, - Fırın,
• Dilimleme makinesi, - Konveksiyonlu fırınlar,
• Profesyonel mutfak robotları, - Buharlı-konveksiyonlu fırınlar,
• Sebze doğrama makinesi, - Buharlı pişiriciler,
• El mikseri, çırpma teli, rende, - Basınçlı buharlı pişiriciler,
• Hassas terazi, - Kaynatma tenceresi,
• Sarımsak ezme aleti, - Fritöz,
• Bıçak bileme aleti, - Izgara,
• Et kıyma makinesi, - Benmari,
• Vakumlama makinesi, - Mikrodalga Fırın.
• Hamur yoğurma ve açma makinesi,
• Püre makinesi,
• Tavalar, tencereler,
• Kaçerola,
• Gastro-norm küvetler,
• Aksesuar takımlar,
• Pastane takımları vb.
• Büfe teşhir takımları (camlar, tepsiler vb.)
• Soğuk hava depoları,
• Tezgahlar.
• HATAY A 1.2 2023/II

Aşçı Olmak İçin Gereken Özellikler

Aşçı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:

• Aşçı olmak isteyenlerin;
• Yiyecek-içeceklerle ilgili konulara ilgili,
• El becerisine sahip,
• Yeni ürünler üretebilen,
• Yeniliklere açık olan,
• Temiz, titiz, sorumlu, dikkatli, pratik, düzenli,
• Alet ve ekipman kullanmaya yatkın,
• Çabuk karar verme yeteneğine sahip,
• İş organizasyonları yapabilen,
• Teknolojiyi kullanabilen,
• İletişimi ve sosyal yönü güçlü olan
• kişiler olmaları gerekir.

Aşçı Çalışma Ortamı ve Koşulları

Çalışma koşulları işletmenin özelliğine ve çalışanın pozisyonuna göre çok değişkendir. Genel olarak çalışma ortamını tanımlamak gerekirse genellikle çalışma saatleri uzun ve sezonun durumuna göre yoğundur. Mutfak az da olsa rutubetli, basık, sıcak olabileceği gibi çok daha iyi koşullar da olabilir. Genellikle mutfaklar yüksek tavanlı ve aydınlık, duvarlar fayans, kaydırmayan bir zemini olup, iyi bir havalandırma sistemi vardır. Hizmet sektöründe çalışmasından dolayı müşteri eleştirilerine karşı açık olmalı, iletişimi kişisel olarak algılayan, duygusal bir yapıya sahip olmamalıdır. Çeşitli alet - ekipman kullanıldığından dikkatsizlik veya iş güvenliğinin yeterince sağlanamadığı durumlarda kazalar da meydana gelebilmektedir. Aşçılar mutfaklarda görev yaparlar. İş başında aşçılık mesleğinin gerektirdiği özel kıyafeti giyerler. Aşçılar birinci derecede malzeme ve aletlerle ilgilidirler. İş genellikle gündüz yapılır ama günlük yemek listesinin hazırlanması ve gerekli planlamanın yapılması gece çalışmayı gerektirebilir. Turizm bölgeleri için mevsimlik çalışma söz konusu olabilir. İşletmeye göre çalışma saatleri değişebilir, vardiya usulü çalışabilirler. HATAY B-C 1.1 2023/II

Aşçı Eğitimi: Nasıl Aşçı Olunur?

VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı yüksekokulların “Aşçılık” ön lisans programında verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE

GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için; Lise veya dengi okul mezunu olmak, YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak, Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerden mezun olanlar “Aşçılık” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.

EĞİTİM SÜRESİ

VE İÇERİĞİ

Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince; Yiyecek Üretimi, Gastronomiye Giriş, Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde Bilgisayar Uygulamaları, Turizm Endüstrisi İçin İletişim Becerileri, Yiyecek ve İçecek Hizmetleri gibi mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN

BELGE-DİPLOMA

Eğitimi başarı ile tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.

HATAY D 1.1 2023/II

E -ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Meslek elamanları konaklama işletmelerinin yiyecek-içecek ünitelerinde, özel ve kamu kuruluşlarının (hastane, okul, işyeri, fabrika, ordu vb.) mutfaklarında, yemek fabrikaları, lokanta, kafeterya, bar ve restoran gibi yiyecek içecek üretimi yapan yerlerin mutfaklarında çalışabilirler. Yiyecek ve içecek sektöründeki gelişmelere paralel olarak özellikle usta düzeyine gelmiş meslek elemanları kolaylıkla iş bulabildikleri gibi birden fazla işyerinde de çalıştıkları gözlenmiştir. Ayrıca kişinin profesyonelliğine bağlı olarak daha iyi koşullarda ya da farklı konumlarda iş bulabilmektedirler. Sektörde çırak, kalfa, usta (aşçıbaşı), aşçı yardımcısı, yiyecek ve içecek müdürü olarak çalışabilirler. Bireyin kapasitesine bağlı olarak oteller, lokantalar ve restoranların koordinatörü veya otel yöneticisi, kendilerine ait işletme sahibi olabilirler.

Aşçı Maaş ve Kazanç Durumu

Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler. EĞİTİM SONRASI Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel sektörde ise çalışanların ücretti çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. HATAY E-F 1.1 2023/II

Not: Kazanç bilgileri İŞKUR Meslek Tanıtım Modülü (20) kaynağından alınmıştır; güncel maaşlar işveren, bölge ve deneyime göre değişebilir.

Meslekte İlerleme ve Kariyer Yolları

Aşçılık ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS)” başarılı oldukları takdirde; Kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler. İŞ HAYATINDA İLERLEME Kişinin meslekteki başarısı, kişiler arası iletişimi, sosyal zekâsına bağlı olarak uzmanlaşma ve yükselme olanakları vardır. Steward, stajyer ya da komi olarak başlayan meslek hayatını kademe kademe ilerletebilir. Turizm ile ilgili diğer alanlarda çalışabilir, gazete ve dergilerde yemek ile ilgili yayınlar yapabilir, yemek kitabı hazırlayabilir, restoranlara yiyecek- içecek işletmelerine menü danışmanlığı yapabilir.

Aşçı ile Benzer Meslekler

Aşçı mesleğine yakın diğer meslekleri inceleyebilirsiniz:

• Tatlıcı – Pastacı, Dönerci-Kebapçı-Pideci, Soğuk Mezeci, Soğuk Mutfak Aşçısı, Sıcak Mutfak Aşçısı, HATAY G 1.1 2023/II, H – EK BİLGİLER

Aşçı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşçı nedir?

Mutfak araç, gereç ve ekipmanlarını kullanarak sağlık koşullarına uygun yiyecek üretimi yapma ve servise hazır hale getirme yeterliliklerine sahip nitelikli kişidir.

Aşçı nasıl olunur? Eğitim şartları nelerdir?

VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı yüksekokulların “Aşçılık” ön lisans programında verilmektedir. MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI Mesleğin eğitimine girebilmek için; Lise veya dengi okul mezunu olmak, YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirti…

Aşçı maaşı ne kadar?

Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler. EĞİTİM SONRASI Kamu sektöründe istihda…

📚 Kaynak: İŞKUR Meslek Tanıtım Modülleri — esube.iskur.gov.tr